Điều gì giúp một doanh nghiệp có thể đi qua nhiều thập kỷ mà vẫn giữ được bản sắc và sức sống? Trong cuốn Xây dựng để trường tồn (Built to last) Jim Collins và Jerry I. Porras không chỉ trả lời câu hỏi ấy bằng những nghiên cứu quản trị mà còn gợi mở một triết lý rất đáng suy ngẫm: muốn đi đường dài trước hết phải biết điều gì cần gìn giữ. Đó cũng là giá trị mà mỗi tổ chức và mỗi người đều có thể mang theo trên chặng đường làm nghề của mình.

“Cuốn sách này không viết về các nhà lãnh đạo có sức hút lớn. Cũng không phải là cuốn sách về những sản phẩm đột phá hay những ý tưởng kinh doanh xuất chúng. Đây là cuốn sách viết về điều quan trọng và bền vững hơn thế nhiều: những công ty có thể trường tồn theo thời gian.” Trích lời mở đầu trong tác phẩm kinh điển về quản trị doanh nghiệp Xây dựng để trường tồn của Jim Collins và Jerry I. Porras.
 
Dựa trên công trình nghiên cứu kéo dài 6 năm tại Trường Kinh doanh Stanford, hai tác giả đã phân tích 18 công ty có tầm nhìn cùng các doanh nghiệp đối chứng để tìm lời giải cho một câu hỏi luôn mang tính thời sự: Điều gì tạo nên sự khác biệt giữa những doanh nghiệp có thể phát triển bền vững qua nhiều thế hệ với phần còn lại? Thứ đọng lại sau những trang sách này, không chỉ là những kết quả nghiên cứu có giá trị mà còn là một triết lý giản dị nhưng sâu sắc: muốn đi đường dài, trước hết phải biết điều gì cần được gìn giữ.

Giá trị cốt lõi như một bộ rễ, ít khi được nhìn thấy nhưng luôn là điểm tựa cho mọi hành trình phát triển (Ảnh sưu tầm).

Xây dựng một tổ chức, không chỉ tạo nên thành công của một cá nhân

Một trong những phát hiện thú vị nhất của Jim Collins là ông đã phá bỏ “huyền thoại” về người lãnh đạo ngôi sao. Thành công của một tổ chức không nên phụ thuộc vào một cá nhân xuất chúng. Bởi nếu một doanh nghiệp chỉ có thể vận hành khi một người luôn có mặt để đưa ra mọi quyết định, thì sự thành công ấy rất khó kéo dài. Những doanh nghiệp trường tồn mà ông nghiên cứu đều lựa chọn xây dựng hệ thống, phát triển đội ngũ và tạo dựng văn hóa thay vì chỉ dựa vào một “ngôi sao”. Ông đã ví điều đó bằng hình ảnh rất nổi tiếng là “tạo ra đồng hồ” (clock building) thay vì chỉ “báo giờ” (time telling). Người “báo giờ” có thể giúp tổ chức giải quyết những vấn đề trước mắt nhưng người “tạo ra đồng hồ” sẽ xây dựng nên một bộ máy, một văn hóa và một đội ngũ có thể tiếp tục vận hành ngay cả khi họ không còn ở đó. Giá trị của một người không chỉ nằm ở những thành quả trực tiếp tạo ra mà còn ở những tri thức, kinh nghiệm và tinh thần trách nhiệm được trao lại cho thế hệ sau.

Một chiếc đồng hồ vẫn vận hành khi người thợ đã rời đi (Ảnh sưu tầm).

Giữ gìn giá trị cốt lõi để không ngừng phát triển

Các tác giả gọi đây là “sự kỳ diệu của chữ VÀ” (genius of the AND). Những doanh nghiệp trường tồn không lựa chọn giữa lý tưởng hoặc lợi nhuận, giữa ổn định hoặc thay đổi. Họ theo đuổi cả hai. Họ giữ vững giá trị cốt lõi như một nguyên tắc bất biến, đồng thời không ngừng đặt ra những mục tiêu táo bạo (Big Hairy Audacious Goals - BHAG), khuyến khích thử nghiệm những cách làm mới và sẵn sàng thay đổi để tiến bộ. Những giá trị cốt lõi giống như chiếc neo giúp tổ chức không đánh mất bản sắc giữa những biến động của thời cuộc. Từ nền tảng ấy, họ mạnh dạn đổi mới chiến lược, phương pháp làm việc, công nghệ và mô hình quản trị để thích ứng với bối cảnh mới. Nói cách khác, điều cần được gìn giữ không phải cách làm mà là những giá trị làm nên bản sắc của tổ chức. Chính vì vậy, mỗi bước tiến đều có một nền móng đủ vững để tiếp tục phát triển.

Giữ gìn giá trị cốt lõi không phải để đứng yên mà để mỗi thế hệ có nền tảng vững chắc tiếp tục lớn lên (Ảnh sưu tầm).

Giữ điều cốt lõi, nuôi dưỡng hành trình dài lâu

Đọc Xây dựng để trường tồn, thật khó để không liên tưởng đến hành trình hơn 40 năm của PECC2. Trong suốt chặng đường ấy, ngành năng lượng đã có nhiều thay đổi: công nghệ ngày càng hiện đại hơn, yêu cầu của khách hàng ngày càng cao hơn và những thách thức mới cũng liên tục xuất hiện. Để thích ứng, PECC2 luôn đổi mới trong cách làm, trong ứng dụng công nghệ và trong việc nâng cao năng lực đội ngũ. Nhưng cũng giống như những doanh nghiệp được Jim Collins và Jerry I. Porras nghiên cứu, có những điều chưa bao giờ thay đổi, đó là những giá trị cốt lõi làm nên bản sắc của tổ chức. Những giá trị ấy không chỉ được nhắc đến trong văn hóa doanh nghiệp mà hiện diện trong cách mỗi người chúng ta làm việc hàng ngày.

Tinh thần phụng sự được thể hiện bằng bản lĩnh dấn thân và sự tận tâm trong từng công trình, từng nhiệm vụ. Đó là trách nhiệm với khách hàng, đối tác và cộng đồng; là sự cẩn trọng trong từng lời giải kỹ thuật để mỗi dự án nguồn và lưới điện góp phần giữ vững an ninh năng lượng và phục vụ sự phát triển của đất nước.

Đam mê nghề nghiệp được nuôi dưỡng từ khát vọng làm tốt hơn mỗi ngày và tinh thần không ngừng học hỏi. Đó là những đêm thức cùng bản vẽ; là sự tỉ mỉ trong từng thông số; là những lần kiên nhẫn tìm một phương án tối ưu hơn trước khi một bản vẽ được hoàn thiện. Chính tình yêu nghề và sự bền bỉ ấy đã góp phần bồi đắp uy tín của PECC2 qua nhiều thế hệ kỹ sư và chuyên gia.

Đổi mới sáng tạo không bắt đầu từ những điều quá lớn lao. Đó là những lần thử thêm một phương án, mạnh dạn ứng dụng công nghệ mới và kiên trì tìm lời giải tốt hơn cho mỗi công trình. Từ những đổi mới nhỏ mỗi ngày, PECC2 từng bước thích ứng với xu thế chuyển dịch năng lượng, để mỗi bước tiến hôm nay trở thành nền tảng cho những chặng đường dài phía trước.

Có người để lại dấu ấn bằng một công trình lớn, có người bằng một sáng kiến, cũng có người lặng lẽ góp phần qua từng bản vẽ, từng chuyến khảo sát, từng buổi đào tạo hay từng công việc thường ngày. Những điều tưởng như rất bình dị ấy, khi được nhiều thế hệ cùng gìn giữ và tiếp nối, đã trở thành bản sắc của PECC2 và là nền tảng để tổ chức tiếp tục đi đường dài.

Những giá trị của PECC2 được trao truyền qua từng công trình, từng bản vẽ và từng thế hệ.

Có những cây cổ thụ đã đứng đó hàng trăm năm. Điều giữ chúng ở lại không phải những cành lá vươn cao, mà là bộ rễ âm thầm bám sâu vào lòng đất. PECC2 cũng đang đi trên hành trình ấy, bằng những giá trị được nhiều thế hệ gìn giữ, tiếp nối và bồi đắp qua từng công trình, từng con người.

Thực hiện: PECC2-TR&D