Trong các dự án điện, commissioning được xem là giai đoạn “kiểm chứng cuối cùng” trước khi nhà máy bước vào vận hành thương mại. Đây không chỉ là quá trình vận hành thử thiết bị, mà còn là phép thử toàn diện đối với năng lực kỹ thuật, khả năng tổ chức và bản lĩnh xử lý tình huống của đội ngũ thực hiện. Để hình thành năng lực commissioning chuyên nghiệp, bài bản, không thể đi tắt mà đòi hỏi quá trình tích lũy lâu dài thông qua thực tiễn dự án có độ phức tạp cao. 

Đối với Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Điện 2 (PECC2), năng lực commissioning không hình thành trong một sớm một chiều, mà được xây dựng từng bước, từ vai trò giám sát kỹ thuật, đến tham gia trực tiếp vận hành thử và từng bước làm chủ các hệ thống quan trọng của nhà máy điện.

Giai đoạn trước năm 2018: Tích lũy tri thức commissioning từ thực tiễn OE, PMC

Trước năm 2018, PECC2 chưa hình thành các đội commissioning chuyên trách. Các kỹ sư của đơn vị chủ yếu tham gia dự án với vai trò giám sát Owner’s Engineer (OE) hoặc Project Management Consultant (PMC). Trong giai đoạn này, năng lực commissioning được tích lũy thông qua việc nghiên cứu tài liệu kỹ thuật, quy trình thử nghiệm, biên bản hiện trường và theo dõi trực tiếp quá trình vận hành thử của các nhà thầu EPC và nhà cung cấp thiết bị.

Các dự án nhiệt điện quy mô lớn như Nhà máy Nhiệt điện (NMNĐ) Duyên Hải 1, NMNĐ Duyên Hải 2, NMNĐ Duyên Hải 3, NMNĐ Duyên Hải 3 Mở rộng và NMNĐ Vĩnh Tân 1 là “trường học thực tế” quan trọng đối với đội ngũ kỹ sư PECC2. Việc tiếp cận các hệ thống phức tạp: từ lò hơi, turbine, hệ thống điều khiển đến các tổ hợp phụ trợ, giúp đội ngũ hình thành cái nhìn tổng thể về chuỗi commissioning trong một nhà máy điện điển hình.

Giai đoạn 2018-2019: Lần đầu trực tiếp làm chủ vận hành từng hệ thống tại Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 Mở rộng

Bước chuyển quan trọng diễn ra từ năm 2018, khi các kỹ sư PECC2 lần đầu tiên trực tiếp tham gia và chịu trách nhiệm commissioning các hạng mục độc lập tại Dự án Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 Mở rộng (VT4E), trong bối cảnh tiến độ chung của dự án rất gấp rút, yêu cầu đồng bộ cao với kế hoạch commissioning tổng thể của Doosan - trưởng nhóm liên danh nhà thầu EPC DMPP.

Đối với Khu xử lý nước và nước thải, đội ngũ kỹ sư PECC2 đã trực tiếp tiếp cận hiện trường, xử lý toàn bộ các vấn đề kỹ thuật phát sinh trong quá trình vận hành thử. Không chỉ dừng ở việc “chạy thử thành công”, nhóm đã đưa hệ thống vào vận hành ổn định, đảm bảo cung cấp đầy đủ nước service và nước khử khoáng (demin) phục vụ commissioning lò hơi và turbine. Song song đó, toàn bộ lượng nước thải phát sinh được xử lý đạt yêu cầu môi trường và yêu cầu dự án, với hơn 1.000 giờ vận hành tin cậy trước thời điểm bàn giao.

Tiếp nối thành công này, tại Kho than mở rộng VT4E, đội ngũ PECC2 đảm nhận khối lượng công việc lớn hơn và phức tạp hơn. Lần đầu tiên, các kỹ sư làm chủ thiết kế và commissioning toàn bộ dãy tủ cấp nguồn 11kV, trực tiếp cấp điện cho các động cơ công suất lớn như hệ thống băng tải than, stacker-reclaimer. Đây cũng là lần đầu tiên đội ngũ PECC2 đưa vào vận hành thành công các tổ hợp thiết bị cơ khí quy mô lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa hệ thống điện, điều khiển và cơ khí.

Giai đoạn này đánh dấu bước trưởng thành quan trọng: từ “theo dõi, học hỏi” sang “tham gia và chịu trách nhiệm trực tiếp” quá trình commissioning, từng bước khẳng định năng lực commissioning thông qua kết quả vận hành thực tế.

Giai đoạn 2019-2020: Bước chuyển sang tham gia trực tiếp commissioning năng lượng tái tạo

Từ năm 2019-2020, cùng với làn sóng phát triển mạnh mẽ của điện mặt trời, PECC2 từng bước tham gia sâu hơn vào công tác đóng điện và vận hành thử. Nhiều nhóm kỹ sư riêng lẻ đã trực tiếp thực hiện commissioning cho các dự án điện mặt trời, bao gồm: Nhà máy Điện mặt trời (NMĐMT) Gio Thành, NMĐMT Ninh Phước 6.1 - 6.2, NMĐMT Sơn Mỹ 3.1 và NMĐMT Vĩnh Tân.

Dù quy mô từng dự án không lớn như nhiệt điện, nhưng số lượng dự án nhiều, tiến độ gấp rút và yêu cầu đồng bộ hệ thống cao đã tạo môi trường thực tiễn quan trọng để đội ngũ kỹ sư nâng cao kỹ năng, khả năng phối hợp liên ngành và xử lý sự cố tại hiện trường.

Cột mốc năm 2021: Làm chủ commissioning tại Dự án Điện gió Tân Thuận

Năm 2021 được xem là dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển năng lực commissioning của PECC2 với Dự án Nhà máy Điện gió Tân Thuận giai đoạn 1 và giai đoạn 2. Khác với thông lệ phổ biến: nhà sản xuất turbine gió thường không cho phép đơn vị trong nước tham gia sâu vào commissioning; tuy nhiên, tại dự án này, thông qua quá trình thương thảo của lãnh đạo PECC2, đội ngũ kỹ sư đã được trực tiếp đào tạo và tham gia đầy đủ các bước commissioning turbine gió.

Không chỉ thực hiện commissioning, tại Tân Thuận, PECC2 còn đóng vai trò cầu nối giữa nhà cung cấp turbine và đội ngũ vận hành của chủ đầu tư. Các kỹ sư PECC2 vừa trực tiếp vận hành thử, vừa đào tạo, kèm cặp đội ngũ vận hành tham gia song song trong quá trình commissioning. Nhờ đó, sau khi hoàn tất COD, lực lượng vận hành của dự án đã nắm vững nguyên lý hệ thống, sẵn sàng tiếp quản và từng bước làm chủ công tác vận hành, bảo trì turbine gió.

Việc hoàn thành COD đúng tiến độ tại Điện gió Tân Thuận không chỉ khẳng định năng lực kỹ thuật, mà còn thể hiện tinh thần không ngại khó, sẵn sàng tiếp cận công nghệ mới của đội ngũ kỹ sư PECC2 - yếu tố then chốt để mở rộng năng lực commissioning sang lĩnh vực năng lượng tái tạo.

Từ vai trò giám sát OE, PMC đến trực tiếp làm chủ commissioning các hệ thống quan trọng tại nhà máy nhiệt điện và điện gió, PECC2 đã từng bước xây dựng nền tảng năng lực commissioning dựa trên thực tiễn dự án, kinh nghiệm tích lũy và quá trình học hỏi liên tục. Đây chính là cơ sở để đội ngũ commissioning PECC2 bước sang giai đoạn chuyên nghiệp hóa, tổ chức hóa và mở rộng sang các dự án quy mô lớn, phức tạp hơn trong những năm tiếp theo.

Thực hiện: PECC2