Chuyển dịch năng lượng và cam kết giảm phát thải đang là bài toán chiến lược của mọi doanh nghiệp trên toàn cầu. Tại Việt Nam, nhu cầu tiếp cận nguồn điện xanh của các doanh nghiệp, đặc biệt là khối FDI, đang gia tăng mạnh mẽ nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) khắt khe từ chuỗi cung ứng quốc tế.

Việc lựa chọn công nghệ lò phản ứng hạt nhân là một vấn đề phức tạp, không chỉ phụ thuộc vào các yếu tố kinh tế - kỹ thuật, mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố ngoài kỹ thuật và kinh tế thuần túy, bao gồm chiến lược quốc gia, mức độ sẵn sàng chuyển giao công nghệ, khả năng nội địa hóa, và quan hệ với đối tác cung cấp.

Quy hoạch điện VIII điều chỉnh cập nhật việc xuất nhập khẩu điện: Thực hiện kết nối, trao đổi điện năng có hiệu quả với các nước trong khu vực, bảo đảm lợi ích của các bên, tăng cường an toàn hệ thống điện; đẩy mạnh nhập khẩu điện từ các nước Đông Nam Á (ASEAN) và Tiểu vùng sông Mê Kông (GMS) có tiềm năng về thủy điện. Năm 2030, nhập khẩu khoảng 9.360 – 12.100 MW từ Lào theo Hiệp định giữa hai Chính phủ và tận dụng khả năng nhập khẩu phù hợp với điều kiện đấu nối từ Trung Quốc với quy mô hợp lý; định hướng năm 2050, nhập khẩu khoảng 14.688 MW.

Trong bối cảnh Việt Nam định hướng giảm phát thải và chuyển dịch cơ cấu nguồn điện, quá trình phát triển các nguồn mới vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong việc thu xếp vốn cho các dự án nhiệt điện than, ĐGNK và nguồn điện LNG. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, kịch bản đẩy sớm/dự phòng khoảng 15% tổng công suất cần xây dựng thêm, tương ứng với khoảng 11.600 MW công suất nguồn điện, trong đó có khoảng 5.300 MW nguồn điện LNG và khoảng 3.000 MW nguồn điện gió ngoài khơi (ĐGNK). PECC2 đã thực hiện tính toán cân bằng công suất và điện năng toàn quốc theo các kịch bản không thể triển khai một số nguồn điện trên.

Công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) đang trở thành một trong những xu hướng nổi bật nhất của ngành điện hạt nhân thế giới. Theo cập nhật từ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), nhiều dự án SMR đã chuyển từ giai đoạn nghiên cứu sang xây dựng, vận hành hoặc cấp phép. Những diễn biến này không chỉ phản ánh xu hướng phát triển của điện hạt nhân thế hệ mới mà còn mang lại nhiều kinh nghiệm tham khảo cho Việt Nam trong quá trình chuẩn bị phát triển điện hạt nhân trở lại.