Cuốn Hồi ký Nguyễn Thị Bình: Gia đình, bạn bè và đất nước, dưới ngòi bút giản dị, không triết lý cao siêu mà gần gũi, sâu lắng, bà Nguyễn Thị Bình đã tái hiện hành trình dấn thân đầy kiêu hãnh của một nữ sinh trường Tây sớm giác ngộ và trưởng thành trong khói lửa kháng chiến chống Pháp.

Hồi tưởng về quê hương,  tuổi thơ và những nẻo đường hình thành lý tưởng

Cuốn Hồi ký đưa ta trở về với mảnh đất quê hương Quảng Nam và những ký ức tuổi thơ êm đềm của cô thiếu nữ Nguyễn Thị Châu Sa – người sau này cả thế giới biết đến với cái tên Nguyễn Thị Bình. Là cháu ngoại của nhà yêu nước Phan Châu Trinh, bà được thừa hưởng một "di sản" tinh thần vô giá về lòng tự tôn dân tộc ngay từ trong huyết quản. Chính nền tảng gia đình vững chãi ấy đã nhào nặn nên một nhân cách trí tuệ, giúp bà giữ vững niềm tin cách mạng sắt son qua những năm tháng tù đày tại nhà lao Chí Hòa. Với bà, "Tôi là người hạnh phúc" không phải vì một cuộc đời bình lặng, mà vì được lớn lên trong tình yêu thương và sớm tìm thấy lý tưởng để phụng sự. Đó là một hạnh phúc tự thân, một nội lực bền vững để bà sẵn sàng bước từ buồng giam tối tăm ra vũ đài quốc tế rực rỡ ánh đèn.

Ảnh Bà Nguyễn Thị Bình (bên phải) cùng bạn thân Đỗ Thị Duy Liên vừa may vá kiếm sống vừa tham gia hoạt động cách mạng, khoảng năm 1950 - Sưu tầm.

Bản lĩnh trên bàn hội nghị: "Madame Bình" và cuộc đàm phán dài nhất lịch sử

Trong lịch sử ngoại giao Việt Nam, bà Nguyễn Thị Bình hiện thân như một biểu tượng của sự thanh tao và kiên định với tà áo dài truyền thống giữa lòng Paris. Tại "mặt trận đặc biệt" này, bà đã dẫn dắt một cuộc đấu trí ngoạn mục, bắt đầu từ những tranh chấp cam go về hình dáng chiếc bàn đàm phán để khẳng định vị thế độc lập của dân tộc. Bằng phong thái lịch lãm và bản lĩnh tự tin, bà không chỉ thuyết phục những chính khách cứng rắn nhất mà còn chinh phục dư luận thế giới, biến mỗi phiên họp thành một diễn đàn khẳng định chính nghĩa của Việt Nam.

Cuộc đàm phán kéo dài suốt 4 năm 9 tháng đã chứng minh cường độ làm việc và trí tuệ phi thường của "Madame Bình". Với 202 phiên họp công khai, 45 cuộc họp cấp cao cùng hơn 1.500 buổi họp báo và phỏng vấn, bà đã trở thành tâm điểm của truyền thông quốc tế. Cứ mỗi thứ năm hàng tuần tại phố Kléber, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam thông minh, sắc sảo với những lời đối đáp đanh thép đã làm lung lay các chiến lược chính trị phức tạp, buộc đối phương phải tôn trọng quyền độc lập tự do của một quốc gia nhỏ bé nhưng kiên cường.

Hình ảnh trong cuốn Hồi ký Nguyễn Thị Bình

Sáng ngày 27/01/1973, giây phút bà Nguyễn Thị Bình đặt bút ký vào Hiệp định Paris đã trở thành khoảnh khắc huy hoàng, kết tinh từ máu xương và lòng quả cảm của cả dân tộc. Đối với bà, nét bút ấy không chỉ là văn bản pháp lý mà còn là tiếng lòng của hàng triệu đồng bào gửi gắm qua đôi tay người đại diện. Thắng lợi này đã tạo ra một bước ngoặt không thể đảo ngược, làm sụp đổ những mưu đồ áp đặt của đối phương và mở toang cánh cửa dẫn đến ngày toàn thắng thống nhất đất nước 30/04/1975.

Bức ảnh bà Nguyễn Thị Bình cùng đoàn tham gia Hội nghị Paris - Sưu tầm.

Khúc khải hoàn và niềm vui thống nhất

Ngày 30/04/1975 là thời khắc nỗi niềm riêng hòa cùng niềm vui chung dân tộc, khép lại 20 năm chia cắt và ly tán. Sau khi đặt bút ký Hiệp định Paris, bà đã có những ngày tháng miệt mài tại vùng giải phóng Quảng Trị và Lộc Ninh trong cơ quan đối ngoại CP72, dồn mọi tâm sức chuẩn bị thế và lực cho trận chiến cuối cùng với một niềm tin độc lập chưa bao giờ tắt.

Ảnh bà Nguyễn Thị Bình - Sưu tầm.

Trở về Sài Gòn ngay sau ngày giải phóng, đứng trước đền thờ cụ Phan Châu Trinh và những con đường từng dán truyền đơn thuở thiếu thời, lòng bà trào dâng ký ức xen lẫn sự ngỡ ngàng trước sự thay đổi của thời đại. Khúc khải hoàn trong lòng bà không chỉ có tiếng reo hò chiến thắng, mà còn có cả những khoảng lặng xót thương cho những người đồng chí đã ngã xuống ngay ngưỡng cửa hòa bình.

Tận tụy cống hiến: Từ giáo dục đến vai trò Phó Chủ tịch nước

Bước ra khỏi bóng tối chiến tranh, bà tiếp tục dấn thân vào những "mặt trận" mới đầy thử thách: từ ngành giáo dục đến ngoại giao nhân dân và sau đó là cương vị Phó Chủ tịch nước. Dù ở bất kỳ vị trí nào, từ bàn đàm phán quốc tế đến những hoạt động xã hội đời thường, bà vẫn giữ nguyên cốt cách điềm đạm, giản dị cùng lòng tận tụy sắt son.

Ngay cả khi đã bước vào tuổi "về hưu nhưng bận rộn", bà vẫn miệt mài đóng góp cho cộng đồng, minh chứng cho một cuộc đời chưa bao giờ ngừng nghỉ vì lợi ích chung. Hành trình ấy không chỉ là sự nghiệp của một chính trị gia, mà là tâm nguyện của một người con ưu tú luôn sống trọn vẹn với danh xưng "người phục vụ nhân dân".

Ảnh cuốn Hồi ký Nguyễn Thị Bình: Gia đình, Bạn bè và Đất nước

Cuốn hồi ký Nguyễn Thị Bình: Gia đình, Bạn bè và Đất nước là một pho tư liệu quý giá, nơi mỗi câu chữ đều mang sức nặng của lòng yêu nước và trách nhiệm với dân tộc. Qua hồi ký, ta thấy một Nguyễn Thị Bình đầy biểu tượng: sự kết hợp hoàn hảo giữa bình dân - tinh hoa, giản dị - sang trọng và mềm mại - kiên định. Chính bản lĩnh và tâm thế vững vàng ấy đã cùng nhân dân làm nên khúc khải hoàn vĩ đại ngày 30/04/1975. Cuốn sách không chỉ vinh danh một nhà ngoại giao kiệt xuất mà còn là bài ca ca ngợi ý chí của những anh hùng dân tộc đã dâng hiến thanh xuân cho ngày toàn thắng. Với tâm hồn trẻ trung và trí tuệ nhạy bén, bà chính là hiện thân rực rỡ nhất cho phẩm chất người phụ nữ Việt Nam, người đã giữ trọn niềm tin sắt đá vào lý tưởng để đưa đất nước đi đến bến bờ độc lập, tự do.

Thực hiện: PECC2 - TR&D