Vừa qua, Trường Đại học Điện lực đã phối hợp cùng các đơn vị liên quan tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Công nghệ truyền tải điện một chiều cao áp – HVDC”. Sự kiện là một trong những hoạt động khoa học trọng điểm chào mừng 60 năm thành lập Nhà trường (1966 – 2026) và 128 năm truyền thống đào tạo kỹ thuật (1898 – 2026).

Hội thảo quy tụ khoảng 200 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và tổ chức lớn trong lĩnh vực năng lượng.

Hội thảo quy tụ khoảng 200 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và tổ chức lớn trong lĩnh vực năng lượng như: Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT), Viện Năng lượng, các tổng công ty điện lực, các trường đại học kỹ thuật hàng đầu... Trong bối cảnh nhu cầu truyền tải điện liên miền ngày càng gia tăng và yêu cầu tích hợp quy mô lớn các nguồn năng lượng tái tạo trở nên cấp thiết, HVDC được xem là một trong những hướng công nghệ chiến lược đối với hệ thống điện Việt Nam trong giai đoạn tới.

Tham dự hội thảo, về phía PECC2 có Ông Nguyễn Trọng Nam – Phó Tổng Giám đốc và Ông Vũ Đức Quang – Phó Giám đốc Trung tâm Đào tạo và Nghiên cứu Phát triển (PECC2-TR&D).

Tham dự hội thảo, về phía PECC2 có Ông Nguyễn Trọng Nam – Phó Tổng Giám đốc và Ông Vũ Đức Quang – Phó Giám đốc Trung tâm Đào tạo và Nghiên cứu Phát triển (PECC2-TR&D). Tại hội thảo, Ông Vũ Đức Quang đã có một bài trình bày với chủ đề: “Các công nghệ HVDC và ổn định hệ thống điện”. Nội dung tham luận thu hút sự quan tâm nhờ cách tiếp cận toàn diện, gắn chặt giữa yêu cầu thực tiễn của hệ thống điện Việt Nam với xu hướng công nghệ truyền tải hiện đại trên thế giới.

Tại hội thảo, Ông Vũ Đức Quang đã có một bài trình bày với chủ đề: “Các công nghệ HVDC và ổn định hệ thống điện”.

Bài trình bày tập trung phân tích bối cảnh triển khai HVDC theo định hướng của Quy hoạch điện VIII. Theo đó, hệ thống điện Việt Nam đang đứng trước áp lực lớn khi phụ tải miền Bắc tăng trưởng nhanh, trong khi phần lớn nguồn điện mới tiếp tục tập trung tại khu vực miền Trung và miền Nam. Thực tế này khiến lưới truyền tải xoay chiều (AC) hiện hữu dần tiệm cận giới hạn về tổn thất truyền tải, dòng ngắn mạch cũng như yêu cầu quỹ đất cho hạ tầng điện.

Từ góc nhìn đó, PECC2 đã làm rõ lộ trình ứng dụng HVDC theo từng giai đoạn cụ thể. Giai đoạn 2026 – 2030 sẽ ưu tiên nhập khẩu điện thông qua mô hình trạm Back-to-Back kết nối với Trung Quốc; tiếp đó, giai đoạn 2031 – 2035 định hướng hình thành các tuyến truyền tải HVDC công suất từ 5.000 MW đến 10.000 MW, kết nối Trung Bộ với Bắc Bộ trên chiều dài lên tới 1.550 km. Đây được đánh giá là giải pháp có tính nền tảng nhằm tái cấu trúc khả năng truyền tải liên miền, đồng thời tạo dư địa tiếp nhận các nguồn điện quy mô lớn trong tương lai.

Ở khía cạnh công nghệ, báo cáo của PECC2 đi sâu phân tích ba cấu hình HVDC chủ đạo hiện nay.

Ở khía cạnh công nghệ, báo cáo của PECC2 đi sâu phân tích ba cấu hình HVDC chủ đạo hiện nay gồm: LCC, VSC và Hybrid. Trong đó, công nghệ LCC sử dụng van Thyristor có ưu thế vượt trội về khả năng truyền tải công suất lớn với tổn thất thấp, song phụ thuộc đáng kể vào độ mạnh của lưới AC và yêu cầu diện tích trạm chuyển đổi lớn. Ngược lại, công nghệ VSC sử dụng van IGBT cho phép điều khiển độc lập công suất tác dụng và phản kháng, hỗ trợ khởi động đen, vận hành hiệu quả với lưới yếu và đặc biệt phù hợp cho kết nối điện gió ngoài khơi. Theo phân tích của PECC2, cấu hình VSC-MMC hiện được xem là giải pháp tối ưu nhờ khả năng vận hành linh hoạt và nâng cao năng lực bảo vệ hệ thống điện.

Một điểm nhấn quan trọng của tham luận là phân tích vai trò của HVDC đối với ổn định hệ thống điện. Theo PECC2, HVDC không đơn thuần là giải pháp truyền tải công suất lớn mà còn đóng vai trò như một “tường lửa” kỹ thuật, giúp hạn chế lan truyền sự cố giữa các miền, giảm dòng ngắn mạch và kiểm soát dao động công suất liên vùng. Thông qua mô phỏng hệ thống điện New England, bài trình bày cho thấy HVDC có khả năng cải thiện đáng kể độ ổn định điện áp, tần số và góc rotor sau nhiễu loạn, qua đó nâng cao mức độ an toàn vận hành của hệ thống điện quy mô lớn.

Thông qua phần trình bày chuyên sâu tại hội thảo, PECC2 tiếp tục khẳng định năng lực nghiên cứu, tư vấn và định hướng công nghệ trong lĩnh vực truyền tải điện hiện đại. Từ các nghiên cứu triển khai từ năm 2016, PECC2 đã từng bước xây dựng nền tảng chuyên môn cho các giải pháp chuyển đổi đường dây 500kV AC hiện hữu sang HVDC nhằm tối ưu khả năng tải, đồng thời phát triển cẩm nang thiết kế công nghệ HVDC phục vụ nhu cầu phát triển dài hạn của hệ thống điện Việt Nam.

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng diễn ra mạnh mẽ, HVDC được xem là mắt xích quan trọng để nâng cao hiệu quả truyền tải, thúc đẩy tích hợp năng lượng tái tạo quy mô lớn và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Với kinh nghiệm tư vấn kỹ thuật chuyên sâu cùng năng lực nghiên cứu bài bản, PECC2 đang cho thấy vai trò ngày càng rõ nét trong quá trình tiếp cận và làm chủ các công nghệ truyền tải điện thế hệ mới.

Thực hiện: PECC2